Overslaan naar inhoud

Het Levend Medium — Wanneer Planten Kunst Worden

Art for garden

Er zijn twee manieren om kunst in een tuin te brengen. Je kunt een object erin plaatsen — een sculptuur, een bank, een gegraveerde steen — en de tuin wordt zijn omgeving. Of je kunt de tuinen zelf als het kunstwerk beschouwen, en de planten als het medium.

Bij Art for Garden, een initiatief van Studio Umilys, doen we beide. Maar het is de tweede die ons definieert: de stille, langzame, levende kunst gemaakt van bladeren, takken, licht en seizoenen.

Meer leren

Planten, behandeld als een medium

Een medium is alles wat een kunstenaar gebruikt om mee te denken. Verf, brons, klei, hout. Elk heeft zijn eigen logica — wat het weert, wat het toestaat, wat het in de loop van de tijd doet. Het plantaardige is een medium in precies deze zin, met één buitengewone eigenschap: het blijft bewegen nadat de kunstenaar is gestopt.

Wanneer we een tuin ontwerpen bijStudio Umilys, of een stuk cureren voor Art for Garden, werken we met die beweging. Een haag van haagbeuk (Carpinus betulus) wordt gesnoeid tot een schone horizontale lijn — en gedurende een paar maanden per jaar gedraagt het zich als architectuur. Dan komt de herfst, de bladeren worden kastanjebruin, en dezelfde lijn wordt een schilderij. Dan ontbloot de winter het, en het wordt een tekening.

Hetzelfde object is in één jaar drie verschillende kunstwerken geweest, zonder ooit aangeraakt te worden.

"Kunst creëren uit natuurlijke materialen is een fascinerende cyclus — het transformeren van ruwe elementen in reflecties van gedachten, of zelfs spiegels van de ziel." — Lorenzo del Marmol 

Meer leren

Aneomon art for garden

Waarover het plantaardige ons laat nadenken

De reden waarom we steeds weer naar planten terugkeren, is niet alleen omdat ze mooi zijn. Het is omdat ze eerlijk zijn over dingen waar we vaak van wegkijken. Echt tijd doorbrengen in een tuin — niet erdoorheen lopen, niet het fotograferen, maar erin zijn — brengt ons stilletjes terug naar zes fundamentele vragen.

Tijd


Een haag heeft tien jaar nodig om zichzelf te worden. Een eik heeft een mensenleven nodig. Niets in een serieuze tuin gebeurt op de schaal van een notificatie. Planten is accepteren dat de meest betekenisvolle resultaten toebehoren aan een toekomst die je misschien niet volledig kunt zien — en dat als acceptabel, zelfs mooi, te beschouwen. De tuin leert geduld op een manier die bijna niets anders in het moderne leven doet.



Seizoenen en kleur


Een tuin is nooit af, omdat hij nooit hetzelfde is. Lente is groen en wit. Zomer is zwaar en verzadigd. Herfst brandt. Winter tekent in zwarte inkt. Hetzelfde uitzicht — vanuit hetzelfde raam — herschrijft zichzelf vier keer per jaar, en begint dan weer opnieuw. Niets gemaakt van brons of canvas kan dit doen. Het plantaardige dwingt ons om verandering op te merken, in plaats van het te weerstaan.



Cyclus van leven en dood


Planten doen geen moeite om te verbergen wat ze doen. Ze groeien, ze bloeien, ze vervagen, ze vallen, ze voeden de grond die de volgende generatie zal laten groeien. Compost is geen metafoor — het is het letterlijke, werkende mechanisme van een tuin. Leven naast die eerlijkheid is stilletjes geruststellend. Het herformuleert eindes als doorgangen, en verval als een vorm van deelname.

Licht


Elke plant is, in zekere zin, een sculptuur van licht. Een grasspriet vangt de lage zon en gloeit. Een bladerdak filtert het licht tot groen. Een gesnoeide taxus absorbeert het en wordt bijna zwart. Wanneer we een tuin samenstellen, plaatsen we geen objecten in de ruimte — we plaatsen lichtvangers, en het kunstwerk is wat er tussen hen gebeurt om 7 uur 's ochtends en om 7 uur 's avonds, in juni en in december.

Zintuigen


Een schilderij wordt gezien. Een tuin wordt geroken, gehoord, aangeraakt, doorheen gewandeld. Een haag van buxus verwarmd door de zon heeft een geur — droog, vaag kattig, onmogelijk te beschrijven en onmogelijk te vergeten. Nat aarde na de regen is bijna een drug. Gras onder blote voeten, het geluid van populieren in de wind, de bitterheid van een geplette laurierblad tussen de vingers — tuinen betrekken het hele zintuiglijke lichaam, niet alleen het oog. Dit is iets wat geen enkel binnenkunstwerk kan bieden.

Instinct & Oorsprong


Voordat we iets anders waren, waren we een soort die in landschappen leefde. Het deel van ons dat ontspant in een tuin, dat iets voelt verschuiven wanneer we een open plek in een bos of een vijver in de avond zien, is ouder dan taal. Een goed gemaakte tuin spreekt die laag aan. Het legt niet uit — het herkent. Dit is waarom een goede tuin, op een bepaalde manier, aanvoelt als thuiskomen op een plek waar je nog nooit bent geweest.

Hoe dit vormt wat we doen

Deze manier van denken is niet decoratief. Het beïnvloedt elke concrete beslissing die we nemen, zowel bij Art for Garden als bij Studio Umilys.

Wanneer we een sculptuur selecteren voor de Art for Garden-collectie, stellen we twee vragen. Is het mooi op zichzelf? En — net zo belangrijk — gaat het in dialoog met de vegetatie eromheen? Een stuk dat de beplanting domineert, wordt geplaatst; een stuk dat ermee converseert, wordt geïnstalleerd.

Wanneer we een landschap ontwerpen bij Studio Umilys, draait dezelfde logica om. Een getailleerde wolk van buxus, een enkele meerstammige Amelanchier, een gebogen lijn van miscanthus — deze worden gekozen, gevormd en gepositioneerd als sculpturen. Het beplantingsplan is in feite een tentoonstellingsplan. Behalve dat de tentoonstelling elke week verandert.

Wat we in beide gevallen bouwen, is hetzelfde: een plek waar de lijn tussen "de tuin" en "de kunst" vervaagt totdat het niet langer nuttig is om deze te trekken.

Veelgestelde vragen

We bedoelen dat planten op dezelfde manier worden behandeld als een beeldhouwer brons of een schilder pigment behandelt: als een materiaal met zijn eigen logica, dat in staat is om te worden samengesteld tot een intentioneel, expressief werk. Een geknipte haag, een gesnoeide boom, een groep vaste planten — elk is een weloverwogen artistieke keuze, niet alleen een functionele. In tegenstelling tot andere media blijft de plantaardige evolueren nadat de kunstenaar is gestopt, waardoor elke levende compositie een langzaam, seizoensgebonden kunstwerk is.

A traditional outdoor gallery places artworks inside a garden setting. Art for Garden, together with its sister studio Studio Umilys, works in both directions: we curate outdoor sculptures and objects that dialogue with living plants, and we treat the planting itself as a medium, designing gardens where the vegetal composition is the primary artwork.

Art for Garden is het curatoriële platform van Studio Umilys, een landschap- en tuinontwerpbureau gevestigd in België. Studio Umilys ontwerpt de levende landschappen; Art for Garden selecteert de sculpturen, objecten en stukken die daarin integreren. Beide zijn initiatieven van Vert Val SRL, gevestigd in La Hulpe (Brabant Wallon) en Overijse (Vlaams Brabant), en werken door heel België en Brussel.

Ja, en dat is al eeuwen zo — van Japanse tempeltuinen tot de composities van Le Nôtre in Versailles, van de Engelse landschapsbeweging tot de naturalistische aanplantingen van Piet Oudolf. Wat een tuin als kunst onderscheidt van een tuin als decoratie is de intentie: opzettelijke compositie, een perspectief, en het begrip dat het plantaardige een materiaal is dat in staat is om ideeën over tijd, licht, geheugen en vergankelijkheid uit te drukken.

Omdat ze het openlijk tonen. Een plant groeit, bloeit, verwelkt en keert terug naar de aarde in een zichtbare cyclus die zich over maanden en jaren ontvouwt. In tegenstelling tot een vervaardigd object kan een plant niet verbergen dat hij leeft en dat hij zal veranderen. Tijd doorbrengen in een goed ontworpen tuin verbindt ons stilletjes weer met de schaal van natuurlijke tijd — geduld, seizoenen, groei, verval — wat de tegenovergestelde schaal is van de schaal waarop het grootste deel van ons dagelijks leven functioneert.

Beide, omdat ze onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Studio Umilys ontwerpt privétuinen en landschapsprojecten in België, met een bijzondere focus op Brabant Wallon, Brussel en Vlaams Brabant. Art for Garden curateert buitensculpturen, vaartuigen en decoratieve stukken die zijn geselecteerd om naast die ontwerpen te leven. Klanten kunnen ons inschakelen voor een volledig landschapsproject, voor gecureerde objecten, of voor beide samen.

Een tuin is het enige kunstwerk waar je in loopt, het enige dat je ruikt, het enige dat zelf de helft van het werk doet. Dat is wat we ontwerpen, en dat is wat we verzamelen.
Lorenzo del Marmol
Lorenzo del Marmol